Wybieram
wolność

RAPORT PO SPOTKANIU ZORGANIZOWANYM PRZEZ STOWARZYSZENIE WSPIERANIA INICJATYW SPOŁECZNYCH "ASOCJACJE" W DNIU 28.10.2005, Stara Aula KUL


Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Społecznych "Asocjacje", Lublin ul. Królewska 17, rozpoczęło prace nad przygotowaniem projektu w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, SPO RZL 1.5 Promocja aktywnej polityki społecznej przez wsparcie grup szczególnego ryzyka, który skierowany będzie do młodzieży opuszczającej zakłady karne, ośrodki opiekuńczo - wychowawcze lub pozostającej w konflikcie z prawem.
Projekt zatytułowany: Wybieram wolność - program działań postpenitencjarnych na rzecz młodzieży oparty będzie na dwóch etapach:
1. budowie porozumienia między urzędami, instytucjami, służbami i organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami społecznymi, które w swojej działalności stykają się z młodymi przestępcami oraz osobami pozostającymi w konflikcie z prawem i wypracowanie jednolitego mechanizmu działania ułatwiającego powrót do społeczeństwa
2. działaniach bezpośrednich, skierowanych do młodych ludzi (którzy nie ukończyli 25 roku życia) opuszczających więzienia, areszty, pozostających pod opieką kuratorów lub przeciwko którym toczy się postępowanie karne; w trakcie tego etapu możliwy będzie monitoring wypracowanego wcześniej porozumienia.

W dniu 28.10.2005 r. odbyło się pierwsze spotkanie przedstawicieli urzędów, służb, instytucji i organizacji pozarządowych, na którym zapoznaliśmy zaproszonych gości ze wstępnymi założeniami naszego projektu. (załącznik 1).
Uczestnicy przedstawili charakterystyki, profile działania i problemy reprezentowanych przez siebie instytucji w odniesieniu do młodzieży pozostającej w konflikcie z prawem:

Nazwa	Rodzaj działalności
Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie Lublin	- kompleksowa pomoc (środowiskowa, opieka nad rodziną, materialna) - w odniesieniu do młodzieży poniżej 25 roku życia: pomoc przy problemach przystosowawczych, pomoc pieniężna, pomoc w znalezieniu zatrudnienia, indywidualne programy usamodzielniania - mieszkania chronione
Instytut Pedagogiki KUL
Urząd Miasta Lublina Wydział Spraw Społecznych	- realizcja programów uchwalanych przez Radę Miasta - pomoc osobom uzależnionym
Sekcja Prewencji Komendy Miejskiej Policji w Lublinie Wydział Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie	- realizacja działań ustawowych: ściganie, wykrywanie przestępstw - prewencja - ewidencja
Okręgowy Inspektorat Służby Więziennictwa Lublin	- instytucja pośrednicząca, nadzorująca jednostki penitencjarne w regionie - wykonywanie ustaw: o służbie więziennej, kodeks karny wykonawczy - wykonanie kary pozbawienia wolności, aresztu, oddziaływania resocjalizacyjne, funkcje ochronne, pomoc psychologiczna, doradztwo i aktywizacja zawodowa, szkolenia, kursy
Miejski Urząd Pracy w Lublinie	- działania i instytucje ustawowe (ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy)
Pełnomocnik Prezydenta Miasta ds. Centrum Integracji Społecznej	- działania wynikające z ustawy o zatrudnieniu socjalnym - działania na rzecz bezrobotnych, uzależnionych, osób z trudnościami przystosowawczymi, uchodźców, bezdomnych w ramach powoływanego do życia Centrum Integracji Społecznej (przygotowanie zawodowe, kursy, szkolenia, działania terapeutyczne, wypłata świadczeń)
Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie Kraśnik	- nadzór - poradnictwo prawne, psychologiczne - pomoc materialna - aktywizacja zawodowa
"Miejskie Centrum Informacji" urzędu Miasta Lublin, Wydział : Kancelaria Prezydenta Miasta, referat: Biuro Obsługi mieszkańców	- doradztwo przy wchodzeniu na rynek pracy - dostęp do stanowisk komputerowych
Zakład Doskonalenia Zawodowego w Lublinie	- szkolenia zawodowe, szkoły, wiele ośrodków w regionie
Sąd Rejonowy w Lublinie (kuratorzy)	- dozór przy warunkowym zawieszeniu kary - pomoc postpenitencjarna
Fundacja "Pomoc Potrzebującym"	- poradnictwo prawne - pomoc społeczna i zawodowa - prace nad powołaniem instytucji mediatora - integracja i reintegracja zawodowa kobiet - wymiana międzynarodowa
Stowarzyszenie "Postis"	- działania pomocowe na rzecz młodzieży - program "Możesz wrócić" - przeciwdziałanie powrotom do przestępstw - poradnictwo prawne
Wojewódzki Urząd Pracy w Lublinie
Stowarzyszenie "Sopra"	- pomoc uwikłanym w problemy alkoholowe (osoby współuzależnione") - terapie rodzinne
Lubelski Urząd Wojewódzki Wydział Polityki Społecznej	- nadzór nad jednostkami pomocy społecznej - programy aktywizacyjne (na rzecz bezdomnych)
Areszt Śledczy w Krasnymstawie	- resocjalizacja - działania postpenitencjarne - pomoc psychologiczna, doradztwo zawodowe

Na spotkaniu zaprezentowano także przykłady działań postpenitencjarnych dla młodzieży w Kanadzie (załącznik 2) i we Francji (załącznik 3).
(tłumaczenie poniżej)


SERWIS KOREKCYJNY W KANADZIE (Tyler Twarowski)

1. programy na rzecz więźniów

1.1 program zbierania punktów: ma na celu obniżenie czynników ryzyka: postaw przestępczych, wierzeń i przekonań, które pozwalają przestępcy na usprawiedliwianie zachowania przestępczego
1.2 nauka postaw i zachowań prospołecznych
1.3 edukacja i zatrudnienie : ma na celu edukację więźniów, aby mogli być legalną konkurencją w społeczeństwie. Programy dostępne są w małych, średnich i największych instytucjach zajmujących się bezpieczeństwem:

- edukacja podstawowa dla dorosłych
- edukacja średnia
- edukacja zawodowa
- edukacja po szkole średniej
- edukacja kontynuowana - nauka umiejętności rozwiązywania problemów, myślenia krytycznego, punktualności, budowania relacji ze współpracownikami, szanowania opinii i uczuć innych, radzenia sobie z podporządkowaniem przełożonym

1.4 narodowe programy przeciwdziałania przemocy w rodzinie: dwa dostępne na szczeblu krajowym - bardzo intensywny program prewencyjny (świadczony w instytucjach) i umiarkowanie intensywny program prewencji rodzinnej (w społecznościach)
1.5 programy uczące czynności życiowych: rozumowanie i rehabilitacja, program rozwijający zdolności poznawcze, program powstrzymywania i kontrolowania złości i emocji, program uczenia zdolności rodzicielskich, program spędzania wolnego czasu
1.6 program integracji społecznej - uczy znalezienia i utrzymania pracy, zarządzania pieniędzmi, znalezienie i utrzymanie mieszkania, powrotu do rodziny, robienia zakupów, gotowania, ochrony zdrowia, higieny, zdrowej seksualności
1.7 dostępne są także: programy dla przestępców seksualnych, programy dla osób uzależnionych, programy dla kobiet - przestępców (uczenie czynności życiowych, przeciwdziałanie uzależnieniom, radzenie sobie z przemocą/zdarzeniami traumatycznymi, uczenie zdolności rodzicielskich), programy dotyczące praw ofiar (chroniące prawa ofiar przestępstw)

mieszkańcy rdzenni - stanowią oni 2,8% populacji Kanady ale aż 18% populacji więźniów, programy skierowane do nich obejmują:

- terapie i leczenie: HIV/AIDS, uzależnienie od alkoholu i jego efekty, leczenie tradycyjne
- rewitalizacja miejsc zamieszkania (w tym: wigwamów)
- badania nad projektami reintegrującymi mieszkańców etnicznych
- porozumienia ze społecznościami mieszkańców etnicznych oferujące usługi na ich rzecz
- narodowa strategia zatrudnienia na rzecz mieszkańców rdzennych
- przestępca i zatrudnienie
- reintegracja po wyjściu z gangu

system wymiaru sprawiedliwości w odniesieniu do młodzieży:

- cele: ochrona społeczeństwa, umocnienie wartości społecznych, umożliwienie funkcjonowania jako ludzie produktywni, odpowiedzialni obywatele,
- miernik: programy interwencyjne i prewencyjne, konsekwencje dla ilości przestępstw oraz stosowanych metod (obejmujących rodzinę, społeczność, nauczycieli, policję, pracowników socjalnych)

powrót do społeczności - pomyślny powrót przestępców do społeczności:

- program zwolnień warunkowych (zwolnienie warunkowe na czas dnia, zwolnienie warunkowe pełne, ustawowe zwolnienie) - bazujący na teorii, że nadzorowane przejście z więzienia do społeczności przyczynia się do wzrostu bezpieczeństwa społecznego oraz rehabilitacji przestępców i ich integracji ze społeczeństwem jako praworządnych obywateli
- zwolnienie warunkowe jest nadzorowane przez parole officers
- zwolnienie warunkowe:

- czasowa nieobecność monitorowana elektronicznie - przez noszenie specjalnych bransoletek;
- pełne zwolnienie warunkowe - przestępcy dłużej pozostają pod nadzorem, na wolności nałożone są na nich pewne warunki, np. jakie działania mogą podejmować, z kim się widywać, gdzie mieszkać itp.
- zwolnienie ustawowe - po wykonaniu 2/3 wyroku; przestępcy są nadzorowani w społeczności aż do upływu terminu orzeczonej kary.

- zwolnienie warunkowe i ustawowe - działania rządowe poczyniły znaczny postęp dzięki stosowaniu jasno określonych, regulaminowych środków wobec przestępców niebezpiecznych przy jednoczesnej zachęcie do stosowania środków alternatywnych, bazujących na przebywaniu w społeczności wobec przestępców mniej niebezpiecznych

ewaluacja i akredytacja - monitorowanie działań daje pewność, że programy projektowane są tak, aby były najbardziej skuteczne i opierały się na najnowszych metodach. Konstrukcja i działanie programów jest przedmiotem dyskusji na panelach poglądowych, w których biorą udział najwybitniejsi międzynarodowi specjaliści w tej dziedzinie.


PONOWNE WDROŻENIE - PRACA W TRAKCIE I PO WYJŚCIU Z WIĘZIENIA SYSTEM FRANCUSKI (Cecile Marechal)

- jak interwencja studentów w więzieniach może poprawić teraźniejszość i przyszłość więźniów
- spotkania integracyjne: wzbogacający i konstruktywny eksperyment
(dwa przykłady proponowane przez działające we Francji stowarzyszenia)

działania wewnątrz więzienia:
cele: pozwolić młodym więźniom przyswoić wiedzę w sugerowanych dyscyplinach i przygotować się do dyplomu
środki: nauczanie początkowe (eliminacja analfabetyzmu) lub uzupełniające - dzięki pomocy studentów

działania socjokulturalne:
cele: prezentacja świata kultury i sztuki, wyrażanie siebie za pomocą środków przekazu artystycznego, kilkugodzinna ucieczka od rzeczywistości więziennej
środki: warsztaty teatralne, taneczne, kreacji artystycznej, pisanie artykułów prasowych, pomoc przy przygotowaniach do egzaminu na prawo jazdy

akcje szczególne:
cel: przerwanie więziennej rutyny
środki: zawody sportowe, spektakle, kursy teatralne (w ramach warunków orzeczonej kary)

działania na zewnątrz więzienia: uwrażliwianie społeczeństwa na świat więzienny
cele: walka z przesądami, obawami względem osób wychodzących z więzień
środki: w stosunku do ludzi młodych - wizyty studentów w szkołach i college'ach, organizowanie konferencji; w stosunku do opinii publicznej - organizacja takich wydarzeń jak: konferencje, debaty, projekcje filmów, warsztaty, koncerty, odczyty, do popularyzacji zagadnienia, informowania i uwrażliwiania opinii publicznej przyczynia się także gazetka wydawana przez stowarzyszenie Genepi

spotkania integracyjne:
cele: pozwolenie każdemu uczestnikowi na znalezienie pracy i przystosowanie się do sytuacji pozostawania w zatrudnieniu; spotkanie się dwóch form wykluczenia - związanej z wiekiem i związanej z pobytem w więzieniu
środki: towarzyszenie starszym osobom, których aktywność jest ograniczona do pobytu w centrum pomocy - podczas ich pobytu w pokojach, na terapiach zdrowotnych, w czasie wolnym, w restauracjach, na spacerach, zakupach, wizytach w muzeum itp.

W roku 1992 formacja ta objęła 1500 osób, w 1999 było ich 3225. Rezultaty projektu: kontrakty zatrudnienia, zmniejszenie zjawiska powrotu do przestępstwa.

Kolejne działania w projekcie Wybieram wolność:

1. przedstawienie propozycji umów partnerskich
2. spotkania w ramach grup tematycznych:

- uzależnienia
- sytuacja rodzinna
- rynek pracy
- jak żyć na wolności

3. opracowanie zasad współpracy z pozostałymi instytucjami